Anasayfa KitapKitap-Değerlendirme Anlatı Ekonomisi: Hikayeler Nasıl Büyük Tepki Çeker ve Ekonomik Olayları Nasıl Yönlendirir

Anlatı Ekonomisi: Hikayeler Nasıl Büyük Tepki Çeker ve Ekonomik Olayları Nasıl Yönlendirir

by
Robert Shiller’in yeni kitabı Anlatı Ekonomisi, son yirmi yıldır ekonominin şekillendirdiği anlatılar hakkında fikir geliştiriyor. Örneğin ekonomi eğilimli davranışı ile ilgili borsa ve bitcoin yükselişi ve düşüşü; altın, otomasyon, yapay zeka, gayrimenkul yatırım, vb hakkında çeşitli spekülasyonların nasıl yönlendirildiğini anlatır. Yazarın amacı, insanların depresyon, durgunluk gibi büyük ekonomik olayları tahmin etme ve bunlarla başa çıkma yeteneklerini geliştirmek, onları bu olayları tanımlamaya yardımcı olan ekonomik anlatıları tanımlamaya ve düşüncelerine dahil etmeye teşvik etmektedir. Onun argümanı sadece anlatı nedenselliğinin var olması değil, aynı zamanda her iki yönde de gitmesidir: ‘yeni anlatılar ekonomik olaylara neden olur ve ekonomik olaylar değişen anlatılara neden olur.

Shiller, olayların ve etkilerinin ayrıntılı hesaplarını sağlayarak bu yeni ekonomik teorem için giriş yapar. Geçmiş ekonomik olaylardan gelen uzun alıntılar, zaman içinde kitaplarda ve dergilerde farklı kelimelerin değişen sıklığını izlemek için hazır bir araç olan Google Ngrams’ın verilerini kullanarak ekonomik olarak alakalı anlatıların ekonomide yükselişini ve düşüşünü göstermektedir. Temel öneri olarak, ekonomik dalgalanmaların büyük ölçüde anlatılarla yönlendirildiğini açıklar. Shiller’in tezi, başarılı bir davranışsal ekonomi çerçevesini örneklemektedir.

Davranışsal hatayı tanımlarsınız ve daha sonra ‘rasyonel’ davranışa kıyasla ekonomi üzerindeki etkilerini araştırırsınız. Anlatılar potansiyel olarak bulaşıcıdır diye düşünür ve hakim oldukları büyük durumlarda, herkes de etkili olmasa da, davranışın birincil nedeni haline gelirler .Çoğu insan için anlatı, ekonomiyi etkileyen şeyleri yapma ya da yapmama nedenleri için temel olacaktır. Shiller kitapta önemli konuları gündeme getiriyor, ancak düşündüğünden çok daha temel olarak, anlatılar veri ve bilgiyi zekaya dönüştürmenin bir yoludur ve geleceği hayal etmek için yaygın ve çeşitli biçimlerde kullanılır. Gelecek belirsizse, anlatı düşüncesi başa çıkmamız gereken şeydir. Örneğin, gelecekteki yatırımların değerini tahmin etmeye çalışmak için hayal gücümüzü kullanabiliriz, ancak bilemeyiz . Nihayetinde kapitalist bir ekonomi, insan zihnine meydan okuyan, görünüşte sonsuz ve daima hızlanan bir inovasyon hızına sahiptir.

Ekonomiden farklı olarak, sosyolojideki çağdaş yazı, belirsizliği verilen şekilde alma eğilimindedir. Anlam ve düzen tartışılır ve inşa edilir. Bu bağlamda, bilişsel bilime dayanarak, anlatı, anlamın oluşturulmasını ve iletilmesini kolaylaştıran bilinçli düşünce için temel olan gelişmiş bir insan yeteneğidir. Çocukların hikayelerle öğrendiği gibi bizler de hikayeleri haberler, efsaneler, tarihler ve bilimsel teoriler ve açıklamalar şeklinde paylaşıyoruz. Dünyanın nasıl olduğunu, ve nasıl olacağını hayal ettiğimizi anlamamıza yardımcı olurlar. Bu şekilde, geleceğimiz belirsiz olsa da, somutlaşan anlatı, eylem için destek ve gerekçe sağlar. Böyle bir görüşü detaylandıran Jens Beckert ve Richard Bronk, radikal belirsizliğin gerçekliğini ortaya koyarsak, onlara ‘hayalperestler’ olarak adlandırıp adlandırmadığımızı, anlatıların ekonomik ajanların geleceklerini nasıl planladıklarını anlamak için önemli faktörler haline geldiğini göstermektedir. Eylem destekleyici anlatılarını oluşturmak için başarı ve başarısızlık hikayeleri, sözleşmeler, inançlar, değerler, normlar ve kabul edilen uygulamalar üzerinde detaylı açıklamalar yapmışlardır.

Merkez bankacılığı bağlamında, anlatılar daha büyük bir teorik rol kazanmaktadır, çünkü politika yapıcılar ve halk belirsizlikle karşı karşıyadır. Aslında, son otuz yılda, modern enflasyon hedefli merkez bankaları, düzenli raporlarda, basın toplantılarında ve konuşmalarda özenle seçilmiş kelimelerle yayınlanan ikna edici anlatıların önemli bir politika aracı haline gelmesi için uygulama geliştirmiştir. Geçmişin, günümüzün ve geleceğin güvenilir anlatıları olarak ifade edilen amaç, politikayı yürürlüğe koyması gereken ekonomiyi koordine etmektir. Bu nedenle, başarılı olmak için, bir merkez bankası ekonominin geleceğini doğru, güvenilir ve okunaklı bir şekilde tespit etmeli ve tahmin etmeli ve nedenlerini açıklamalıdır. Bunu yapmak için, Merkez Bankası’nın anlatıları mantıklı olmalı ve alıcılardan kendi anlatıları açısından taahhütlere izin vermelidir ancak o zaman Merkez Bankası’nın söylediklerini kullanabilir, inanabilir ve eylemlerini onunla destekleyebilirler. Sonuç olarak, Merkez Bankası’nın ekonomide dolaşan anlatıları bilmesi, bunlara katkıda bulunması ve onları irrasyonel olarak ele almaması gerekir.

Narrative Economics: How Stories Go Viral and Drive Major Economic Events. Robert J. Shiller. Princeton University Press. 2019

Kaynak: LSE

Benzer Yazılar

Görüşlerinizi Paylaşabilirsiniz

    Mail Bültenimize Abone Olun