Anasayfa KitapKitap-Değerlendirme Sözü Almak: Wall Street Ticaret Odasında Modeller, Ahlak ve Yönetim.

Sözü Almak: Wall Street Ticaret Odasında Modeller, Ahlak ve Yönetim.

by
Taking the Floor: Models, Morals and Management in a Wall Street Trading Room Kitap Değerlendirmesi
Daniel Beunza. Princeton University Press. 2019

Daniel Beunza, ekonomik modellerin kullanımının ve bunun yarattığı ahlaki ayrılmanın, küresel finans endüstrisini nasıl önemli ölçüde değiştirdiğini analiz ediyor. Kitap, yirmi yılı kapsayan etnografik araştırmalara dayanıyor. Kitap, yazarın 1999-2003 yılları arasında New York’taki Manhattan’da bulunan uluslararası bir bankanın hisse senedi türevleri ticaret odasında (Uluslararası Menkul Kıymetler takma adıyla belirlenmiş) yaptığı araştırmalara dayanıyor. Yazar, katılımcı gözlemlerini ve sözlü röportajlarını birleştiriyor.

Kitabın cevaplamaya çalıştığı ana soru iki tanedir. İlk olarak, ekonomik modellerin ve bilgi teknolojisinin kullanımı finans endüstrisinin organizasyonunu nasıl etkiler? İkincisi, bundan küresel finansal krizin nedenleri hakkında ne öğrenebiliriz? Kitabın temel fikri, ekonomik modellerin ve bilgi teknolojisinin kullanımının uygulanma şeklinin modele dayalı bir ahlaki ayrılma yarattığıdır. Beunza, çevrenin ‘örgütsel stratejiler’ olarak adlandırdığı şeyin ahlaki yargıyı nasıl şekillendirdiğini ve kararların nasıl alındığını ve nasıl düzenlendiğinden yöneticilerin hedeflerini nasıl belirlediğini analiz eder.

Kitap on üç bölüm halinde iki kısıma ayrılmıştır. İlk kısımda, orijinal saha çalışmasını tanıtmakta ve uluslararası menkul kıymetlerde modellemenin nasıl organize edildiğini açıklamaktadır. Girişten sonra, ikinci ile beşinci bölümler tüccarları analiz ederken, altıncı bölüm onları denetleyen yöneticileri analiz etmektedir. Yedinci bölüm ekonomik modellerin menkul kıymetlerin finansal özellikleri üzerindeki performatif etkisini ele almaktadır.

Kitabın ikinci yarısı ise ekonomik modellerin ahlaki sonuçlarına odaklanmaktadır. Sekizinci bölüm, normların ticaret odasında nasıl uygulandığını analiz ederken, dokuzuncu bölüm rezonans kavramını ortaya koymaktadır. On ve onbirinci bölümlerde, küresel finansal krizin 1980’lerden bu yana Wall Street’te meydana gelen örgütsel değişikliklerin ahlaki yan etkilerinin bir sonucu olduğu fikrini geliştirmektedir. Onikinci bölümde, küresel finansal krizin Wall Street çalışanları için etkisini dikkate alır. On üçüncü bölümde, gelecekteki krizin nasıl önlenebileceğine dair bir çerçeve çizerek, ‘yakın kontrol ‘ yani, nicel tüccarların modellerle değil, nicel sonuçların kişisel değerlendirmesinin kullanımı veya finansal hesaplamaların niteliksel yargısı gibi sosyal ve teknolojik cihazların bir kombinasyonu ile denetimini önerir.

Kitapta geliştirilen kavramların ardından, performatif spiraller, bilim geleneğinin sosyal çalışmalarından fikir ödünç alarak, finans endüstrisinin son evrimini anlamaya yardımcı olur. Ekonomist Robert C. Merton’un ‘finansal yenilik spirali’ kavramının yerini alır. Beunza’nın konsepti, ekonomik modeller ile finansal menkul kıymetlerin özellikleri arasındaki ilişkiyi bir spiral olarak temsil eder. Zaman içinde belirli bir noktada, yeni finansal cihazlar, araçlar veya ekonomik modeller yatırım uygulamalarında değişikliklere yol açmaktadır. Buna karşılık, bu yeni uygulamalar genellikle menkul kıymetlerin özelliklerinde değişiklikler yaratır. Daha sonra, bu yeni mülkler, yeni araçlar, finansal araçlar veya uygulamalar tarafından karlı bir şekilde kullanılmaktadır. Özetle, ekonomik modeller ve finansal özellikler arasında karşılıklı bir etki vardır ve bu performatif olabilir. Rezonans kavramı ise, kitabın bir başka önemli katkısıdır. Beunza ve David Stark’a göre rezonans, ‘bilişsel benzerlik ve ekonomik modellerle piyasa rakipleriyle yüzleşmenin bir kombinasyonundan kaynaklanan hatanın güçlendirilmesi’ olarak tanımlanabilir. Bu fikri fizikten ödünç alarak ve bir asma köprünün çöküşünün tarihsel bir örneğini vererek, rezonans kavramı, bireysel olarak küçük hataların bir koleksiyonunun, küresel finansal sistemin mimarisi gibi büyük altyapıları nasıl toplayabileceğini ve nihayetinde nasıl çökertebileceğini anlamamıza yardımcı olur.

Son olarak, kitap finans ve ekonomi sosyolojisinin sosyal çalışmalarına daha geniş anlamda bakış açısı sunmuştur. Soyut modellerin gerçekliği nasıl şekillendirdiği, finans alanında ve ötesinde çağdaş toplumlarda daha belirgin konulardan biri haline geldiğinden, sadece uzmanlar için değil, aynı zamanda çok daha geniş bir kitle için de okumaya değer olacaktır.

Taking the Floor: Models, Morals and Management in a Wall Street Trading Room Daniel Beunza. Princeton University Press. 2019

Çeviri: Dilek Bozkurt
Kaynak: LSE

Benzer Yazılar

Görüşlerinizi Paylaşabilirsiniz

    Mail Bültenimize Abone Olun