BLOCKCHAIN NEDİR?

Son günlerde hepimizin sıklıkça duyduğumuz Bitcoin, Ethereum, Ripple gibi dijital para birimlerinin alt yapısı olan blockchain nedir? Blockchain teknolojisinin bilinirliğini aslında Bitcoin fiyatlarındaki hızlı artışa borçluyuz. Sınırlı olan Bitcoinlere olan talebin 2017`nin başlarından itibaren hızlı artması sebebiyle bir anda beklenmedik bir yükselişe geçti ve insanların 1982 yılında keşfedilmiş olan blockchain teknolojisine olan ilgisi arttı.

Bitcoin ise aslında 2008 yılında hakkında çok fazla bilgi sahibi olmadığımız Satoshi Nakamoto ismindeki Japon asıllı bir mucidin kurmuş olduğu dijital para birimidir. Altyapısında kullanmış olduğu teknoloji Bitcoin karşısında daha az bilinirliği olan blockchain yapısıdır. Bu yapının ana temel esası merkezi otorite tarafından kontrol edilmeyen kullanıcılar arasında temel veri paylaşımı ağını (Peer-to-Peer) temel alan bir yapıdır.

Blockchain teknolojisinin keşfedilmesi bilgisayar sitemlerinin ağ dağıtımında yaşanan problem sebebiyle bu sorun hakkında araştırmalar yapılırken 1982 yılında LESLIE LAMPORT, ROBERT SHOSTAK ve MARSHALL PEASE tarafından yayınlanan bir araştırmada Bizans Generalleri Problemi (The Byzantine Generals’ Problem) çözümü olarak keşfedilmiştir. Yani blockchain Bizans Generalleri Probleminin çözümü olarak keşfedilmiş bir teknolojidir. Sorunun kaynağı; Bizanslıların ele geçirmek istedikleri kalelerin etrafına tek bir merkezden yönetilmeyen dağınık olarak yerleştirmiş oldukları komutanların, yalnızca kendi aralarında haberciler yoluyla haberleşebiliyor olması ve hepsinin aynı anda birlikte ele geçirmek istedikleri yere atak yapmalarının sağlanmasıdır. Dağınık ve birbirinden bağımsız olmaları sebebiyle bütün komutanların birlikte aynı anda atak yaptıkları zaman kaleyi ele geçirmeleri yüksek bir olasılık olduğu için çözülmesi önemli bir problem olarak görünüyordu. Sorunun en önemli ayağı ise günümüzde bizimde karşılaştığımız sorun olan güven sorunudur. Komutanların almış oldukları atak kararının hangi komutanın emre uyup uymadığı, habercilere bildirilmiş olan haberi diğer bir komutana doğru olarak iletmiş olması veya bir komutana gelen atak yapma veya geri çekilme emirini değiştirip diğer komutana yanlış emri yollamasıdır. Komutanların veya habercilerin hangisinin sadık hangisinin hain olduğu bilinmediği için habercilerden gelen bilgininde güvenliği şüpheliydi.

Bizans Generalleri Probleminden yola çıkılarak bizlerinde günümüzde tek bir merkezden yönetilmeyen bilgisayar ağ dağıtımında yaşanan güven sorunun çözümü olarak blockchain teknolojisi doğmuştur.

Blockchain dijital hesap defterlerinin dağıtılmış (Decentralized) olarak bloklarının birbirlerine kriptografik (cryptographic) olarak kayıt edildiği herhangi bir aracın servise ihtiyaç duyulmadan kullanılabildiği bir dijital zincirdir.

Yani verilerin sadece bir veri tabanında toplandığı veya yönetildiği yapı olan Merkezi (Centralized) yapıyı kullanmayıp bunun tam tersi olan Dağıtılmış (Decentralized) olarak bütün kullanıcıların tüm verilere sahip olduğu ve diğer tüm değişikliklerden haberdar olduğu yapıdır.

Örnek olarak bir Bitcoin sahibi olduğunuzda dünyadaki tüm bitcoinlere ait dijital hesap defteri olan Nodes isimli dijital hesap defterinin bir kopyası size de veriliyor. Zincir üzerinde değişiklik yapılmak istendiğinde (örnek zincire yeni bir kullanıcı katılması talebi veya mevcut bir kayıt üzerinde değişiklik yapıldığında) yapılan değişiklik Nodes`ların çoğunluğu bu kaydın doğruluğunun onayı ve bilgisi doğrultusunda ancak değiştirilebiliyor.

Bütün bu zincirin halkalarının birbirlerine olan bağlantısı Hashing fonksiyonu olarak 256 bitlik kriptografik yapı ile birbirlerine bağlanmış. Yani 256 bit demek 256 binaries yapısı (sıfırlar ve birler ) 2256 kombinasyon olarak şifrelenmiştir. Güvenlik açısından ise bu kombinasyonu dünyanın en hızlı bilgisayarı olarak bilinen Tianhe-2 (MilkyWay-2) mükemmel bilgisayarın çözmesi milyon yıl sürer.

 

Kaynak: Albaraka