Katılım Bankacılığı: Son 15 Yıldaki Gelişmeler

Mücahit Özdemir

İLKE Vakfı tarafından İslam İktisadı alanındaki  güncel verileri ve çalışmaları analiz edip derleyerek kullanılabilir bilgiye dönüştürmek amacıyla Alan İzleme Raporları kapsamında yayımlanan Türkiye’de İslam İktisadı:2019 raporu,  İslam iktisadı ve finansı alanına farklı açılardan yaklaşan zengin bir rapor olmuştur. Raporda katılım bankacılığının 2005-2019 yılları arasındaki tecrübesini değerlendiren Mücahit Özdemir Türkiye’de bankacılık sektörünün genel yapısı ve katılım bankacılığını, katılım bankalarının şube, ATM ve personel gelişimini, bankaların aktif yapısını, kredi kullandırma sistemlerini, kredi kalitesini ve kurumların kârlılığını incelemiştir.

Katılım bankalarının aktif yapısını yazar şu şekilde ele almıştır:

Katılım bankaları kuruldukları günden bu yana hızlı bir büyüme göstermektedir. Özellikle 2000’li yılların başlarından itibaren toplam aktiflerde çift haneli büyüme rakamları (2014 yılı hariç) gerçekleşmektedir. 2005 yılında katılım bankalarının aktif büyüklüğü 10 milyar TL civarındayken, 2019 yıl sonunda bu rakam 284 milyar TL’ye yükselmiştir. Türkiye’de bankacılık sektörünün toplam aktifleri de 2019 yılında 4,5 trilyon TL civarındadır. Yıllık bileşik ortalamaya göre bankacılık sektörü geneli 2005-2019 yılları arasında %18,7, mevduat bankaları %14,7, katılım bankaları %27,1 ve kalkınma yatırım bankaları ise %25,3 büyüme göstermişlerdir.

Katılım bankalarının büyüme trendi dikkat çekici bir şekilde diğer grup bankalarının üzerinde olup, 2005 yılında toplam içerisindeki payı %2,4 iken 2019 yıl sonunda %6,3’e yükselmiştir. 2019 yılında katılım bankaları yine diğer banka gruplarının oldukça üzerinde %37,5’lik bir büyüme gerçekleştirmiştir. Bu hızlı büyüme sonrasında katılım bankaları son 15 yıllık dönemdeki en yüksek sektör payını (%6,3) görmüştür. Ancak Türkiye’deki potansiyel ve 2025 yılındaki %15 hedefi düşünüldüğünde bu pay oldukça düşüktür.

Kaynak: İLKE Alan İzleme Raporları