İslam Ahlak Ekonomisi Üzerine: Kalkınmacı Vaatler, Finanslaşma Yanılgısı ve Metodolojik Açmazlar

İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM) 27 Eylül 2018 Perşembe günü İKAM Sunumları kapsamında 29 Mayıs Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak görev yapan Dr. İsa Yılmaz’ı1İstanbul Bilgi Üniversitesi ve University of London çift diploma programı kapsamında 2013 yılında İşletme-Ekonomi bölümünde Üstün Başarı Programından lisans mezuniyetini elde eden İsa Yılmaz, University of Durham Islamic Finance bölümünde 2014 yılında yüksek lisans derecesi, ve 2018 yılında doktora derecesi aldı. Doktora konusu olarak son yıllarda İslam Ekonomisi alanında yeni tartışılmaya başlayan konulara odaklanan İsa Yılmaz, İslam ekonomisinin ekonomik kalkınmaya olan yaklaşımı, İslami finansın finansallaşma ekseninde gelişmesinin sosyal açmazları ve İslam ekonomisinin metodolojisi olarak makasıd eş-Şeria (Şeriatın maksatları) başlıklarını doktora tezi kapsamında değerlendirdi. Bunlarla birlikte, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma ve refah sonuçları bakımından özgünlük içeren alternatif ekonomik ve finansal sistemleri akademik ilgi alanları arasında önemli bir yer edinmektedir. Bu bağlamda İsa Yılmaz’ın çalışmalarının önemli bir ağırlığını, ahlak ekonomisi, politik ekonomi, alternatif bankacılık ve finans modelleri ve kamu tercihi teorisi oluşturmaktadır. ağırlayacak. “İslam Ahlak Ekonomisi Üzerine: Kalkınmacı Vaatler, Finanslaşma Yanılgısı ve Metodolojik Açmazlar” başlıklı sunum saat 17:00’de İLKE Genel Salon’da2Aziz Mahmut Hüdayi Mahallesi, Türbekapı Sk. No:13, 34672 Üsküdar/İstanbul gerçekleştirilecek.

Üç makale formatında doktora tez çalışmasını tamamlayan İsa Yılmaz, tezinde modern İslam ekonomisi düşüncesinin ortaya çıkışında ve teorilendirilmesindeki kalkınma hedefleri karşısında İslami bankacılık ve finans aktivitelerinin ağırlığının zamanla reel ekonomiden uzak neoklasik piyasa anlayışına evrilmesinin altında yatan politik ekonomi faktörlerini Karl Polanyi perspektifinden embeddedness/mündemiç olma tartışmaları ekseninde araştırmıştır.İslam ekonomisini piyasa ekonomisi anlayışından öte bir ahlak ekonomisi olarak ele almayı hedefleyen tez çalışmasının ilk bölümünde İslami bankacılığın etkisinin sistematik olarak hissedildiği ekonomilerde İslami bankacılığın ekonomik kalkınmaya olan potansiyel etkisi teorik ve ampirik çalışma ile değerlendirilmiştir. İslami finansın ticari hacmini arttırdığı ve böylece finansal performans açısından gözle görülür bir etki yarattığı gerçeğine rağmen, elde edilen bulgular finansal aktivitelerin toplumsal boyutları itibariyle sosyal performansa katkısı konusunda İslami bankacılığın hedeflenen seviyelerin çok altında olduğunu göstermiştir. Tez çalışmasının ikinci ve üçüncü bölümü ortaya çıkan sosyal başarısızlığın sebepleri üzerine yoğunlaşmıştır. Bu manada, İslami finansın toplumsal değerler ve normların ötesinde piyasanın kendi kendini düzenleyen mantığına uygun biçimde finansallaşma ekseninde gelişmesi ve İslam ekonomisinin teorilendirilmesinde metodolojik boyutun arka planda kalması sosyal başarısızlığın iki temel sebebi olarak görülmüştür. Bu doğrultuda tezin geri kalan kısmı İslami finansın finansallaşmasını söylem analizi ve ampirik çalışma ile ele almış ve İslam ekonomisinin metodolojisi olarak mekasıd el- Şeria’yı bir model olarak geliştirmiştir.

Notlar   [ + ]

1. İstanbul Bilgi Üniversitesi ve University of London çift diploma programı kapsamında 2013 yılında İşletme-Ekonomi bölümünde Üstün Başarı Programından lisans mezuniyetini elde eden İsa Yılmaz, University of Durham Islamic Finance bölümünde 2014 yılında yüksek lisans derecesi, ve 2018 yılında doktora derecesi aldı. Doktora konusu olarak son yıllarda İslam Ekonomisi alanında yeni tartışılmaya başlayan konulara odaklanan İsa Yılmaz, İslam ekonomisinin ekonomik kalkınmaya olan yaklaşımı, İslami finansın finansallaşma ekseninde gelişmesinin sosyal açmazları ve İslam ekonomisinin metodolojisi olarak makasıd eş-Şeria (Şeriatın maksatları) başlıklarını doktora tezi kapsamında değerlendirdi. Bunlarla birlikte, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma ve refah sonuçları bakımından özgünlük içeren alternatif ekonomik ve finansal sistemleri akademik ilgi alanları arasında önemli bir yer edinmektedir. Bu bağlamda İsa Yılmaz’ın çalışmalarının önemli bir ağırlığını, ahlak ekonomisi, politik ekonomi, alternatif bankacılık ve finans modelleri ve kamu tercihi teorisi oluşturmaktadır.
2. Aziz Mahmut Hüdayi Mahallesi, Türbekapı Sk. No:13, 34672 Üsküdar/İstanbul